«لبه ي پرتگاه»(فيلمنامه)

فرهاد ریاضی

«لبه ي پرتگاه»(فيلمنامه)

نويسنده: بهرام بيضايي

مشخصات كتاب:  انتشاراتروشنگران و مطالعات زنان / چاپ دوم ، 1386 / تيراژ 3000 نسخه / 154 صفحه / 2500 تومان


درباره ي كتاب: يكي از بهترين فيلمنامه ها(و شايد حتي بهترين) و آثار ساخته نشده ي بهرام بيضايي. فيلمنامه اي كه قرار بود در سال 86 ساخته شود. حتي اين سناريو به مرحله ي پيش توليد و انتخاب بازيگر هم رسيد، اما اختلاف نظر بيضايي و حميد اعتباريان(تهيه كننده ي فيلم)، اين فيلمنامه را هم به سرنوشت بسياري از آثار بيضايي به كتابخانه ها فرستاد. بيضايي پس از قطعي شدن عدم ساخت فيلم، فيلمنامه را در سال 87 به چاپ رساند تا يكي از بزرگترين حسرت هاي سينماي ايران رقم بخورد.

فيلمنامه ي بسيار پيچيده و درگير كننده ي بيضايي كه در بخش هايي حتي به روش سيال ذهن روايت مي شود، براي نخستين بار از روايتي فيلم در فيلم در فيلم جهت داستان خود بهره گرفت. بيضايي كه پيش از اين در فيلمنامه ي «فيلم در فيلم «اين تكنيك و مضمون را انجام داده بود، اين بار به شكلي راديكال تر و پيچيده تر از اين شيوه در داستان خود بهره مي برد. فيلمنامه به شدت مبتني بر تصوير است. در روايت حتي پيچيده ترين حركات دوربين هم پيش بيني شده است. نگاه ها، سكوت ها، و.... بيضايي در اين اثر هم همانند تمامي آثار خود از مضمون هويت و تلاش در پي يافتن آن به عنوان عنصري موتيف وار به زيبايي بهره ي تمام را مي برد. او به زيبايي قصه اي صرف پر تعليق را در ابتدا به نقدي كوبنده بر اجتماع و مناسبات آن تبديل مي كند. داستان، قصه ي بازيگر سينما، پروا نيازي مي باشد كه در فيلم »لبه ي پرتگاه» كه در داستان، در حال ساخت است، نقش شيدا شباهنگ(وكيل) را ايفا مي كند. روزي در مسير بازگشت از لوكيشن فيلمبرداري به سمت خانه، در پشت چراغ قرمز با ايست پليس روبرو مي شود. پليس پس از توقف او به علت مشكوك بودن و سرعت بالاي او، دستور بازرسي صندوق عقب ماشين را مي دهد و در حين اين كار با جسدي در پشت ماشين روبرو مي شود، جسدي كه شيدا شباهنگ در فيلم در حال ساخت «لبه ي پرتگاه» با خود حمل مي كرد ! و از اين جاست كه مرز واقعيت و فيلم در حال ساخت، مي شكند و روايت پرتعليق و معمايي داستان آغاز مي شود ....
 
 
بخش هايي از كتاب:

صفحه ي 39 –  اتاق بازجويي {دنباله}

-     سروان غفار پور: قبل از اين كه جسد از دسترس ما خارج شه، آخرين بار خوب نگاهش كنين خانم !
پروا نيازي، معترض، تند رو مي گرداند به سوي خواهر منشي كه مي نويسد –
-     پروا نيازي: تنها بار !
-     سروان غفار پور: { خشمگين } هنوزم نمي شناسينش ؟
يكي از سفيد پوشان روپوش چهره ي جسد را كنار مي زند، پروا مي كوشد نبيند-
-     طوبي طيبي: { طعنه آميز } چه احساسي دارين ؟
-     پروا نيازي: بيشتر از خودم، دلم براي اون مي سوزه !
-      سروان غفار پور: دلسوزي كه نشد تعيين هويت مقتول !
-     پروا نيازي: { معترض} ولي تعيين هويت خودم كه هست !
 

حسن فتحی زندگی دکتر شریعتی را مقابل دوربین می‌برد

کارگردان فیلم‌های سینمایی «پستچی سه بار در نمی‌زند» و «کیفر» در نظر دارد فیلمی مستند درباره دکتر علی شریعتی بسازد.

این اولین مستند کامل و بلند از زندگی زنده‌یاد استاد علی شریعتی، 34 سال پس از درگذشت او خواهد بود.

حسن فتحی در نظر دارد در این فیلم مستند علاوه بر نمایش گوشه‌هایی از زندگی دکتر شریعتی در ایران و فرانسه، به بررسی آثار و اندیشه‌های سیاسی و اجتماعی او نیز بپردازد.

فتحی که در حال حاضر مشغول بررسی یکی دو پروژه سینمایی دیگر است، هنوز زمان آغاز ساخت مستند زندگی‌نامه شریعتی و نام آن را تعیین نکرده است.

فتحی اخیرا مستند «سفر ناتمام» درمورد نادر ابراهیمی نویسنده صاحبنام را کارگردانی کرد که به مناسبت سالروز تولد ابراهیمی در سینما آزادی تهران روی پرده رفت و با استقبال چشمگیر روبرو شد.

فتحی درباره این مستند اخیر خود گفت: «در ساخت این مستند برای ما بسیار مهم بود که از زندگی فردی بگوییم که 50 سال مشغول نگارش بوده و علاوه بر نویسندگی بر هر حوزه‌ای که ورود کرده فردی بسیار موفق بوده است.‌»

فتحی همچنین کارگردان سریال‌های تلویزیونی «پهلوانان نمی‌میرند»، «شب دهم»، «مدار صفر درجه»، «میوه ممنوعه»، «اشک‌ها و لبخندها» و «در مسیر زاینده‌رود» است.

وزارت ارشاد شعر اتل متل را بدلایل زیر ممنوع کرد :

وزارت ارشاد شعر اتل متل را بدلایل زیر ممنوع کرد :

1. استفاده از کلمات زشت مثل پستون

2. صدور شیر به هند

3. ترویج بد حجابی
شعر اصلاح شده :
اتل متل صلوات .گاو علی زده قات . هم دست داره هم آستین .شیرشو بردن فلسطین .بگیر زن مسلمان از حزب الله لبنان .اسمشو بذار حلیمه چون چادرش ضخیمه.

ادعاي كشف اثري ناشناخته از «سعدي»

ادعاي كشف اثري ناشناخته از «سعدي»

يك مجموعه‌دار مدعي است كه در موزه شخصيش كتابي ناشناخته از سعدي با عنوان «خارستان» دارد ، هرچند داخل كشور اجماعي براي انتساب اين كتاب به نويسنده كتاب گلستان وجود ندارد.

به گزارش فارس، سعدي را با ديوان غزلياتش، بوستان و گلستانش مي‌شناسند. هر چند هجويات و مكاتباتي هم از سعدي با هم دوره‌هايش مانده اما زبان شيرين و شيواي سعدي، حكايت‌هاي نغز و اندرزهاي او، اين شاعر را چنان پرآوازه و محبوب كرده است كه آوازه شهرت و محبوبيتش از مرزهاي ايران هم فراتر رفته است. حالا اگر در اين ميان كسي پيدا شود و بگويد سعدي علاوه بر اينها كتاب ديگري در همان سبك و سياق گلستان با نام «خارستان» دارد، دوستان ادب فارسي چه واكنشي خواهند داشت؟

اين روزها چنين اتفاقي افتاده و علي‌اصغر جهانگيري كه استاد دانشگاه است ادعا مي‌كند كه در موزه شخصيش كتابي ناشناخته از سعدي با عنوان «خارستان» دارد و هرچند داخل كشور بحث و نظر درباره تاييد يا رد انتصاب اين كتاب به نويسنده گلستان وجود دارد، كساني از آن طرف آب‌ها و از دانشگاه‌هاي غربي پيدا شده‌اند و تاييد كرده‌اند كه اين كتاب را سعدي نوشته است.

به همين بهانه و براي جويا شدن حكايت خارستان سراغ جهانگيري را گرفتيم كه هم صاحب موزه شخصي است و هم صاحب ذوق ادبي.

** خارستان را در بساط يك لبو فروش پيدا شد

*فارس: ماجراي پيدا شدن اين كتاب منتسب به سعدي به چه زماني مربوط مي‌شود؟

جهانگيري: در موزه كندلوس روستاي كندلوس در منطقه كجور، موزه‌اي شخصي وجود دارد كه يكي از غني‌ترين موزه‌ها است و من از كودكي اشياء قديمي را كه مربوط مي‌شود به سال‌هاي 1880 ميلادي تا اواخر دوره قاجاري در اين موزه گرد هم آورده‌ام. در اين موزه اشياء مختلفي پيدا مي‌شود كه يكي از اين كتاب‌ها «خارستان» است.
من «خارستان» را در كودكي در بساط يك لبو فروش ديدم و با اصرار كتاب را گرفتم. اين كتاب تذهيبي به سبك هرات دارد و همراه با مينياتورهاي زيبا و زيادي است، اين كتاب خوشنويسي شده است و در سلامت كامل اين كتاب به دست من رسيد.

* فارس: از كجا مي‌دانيد كه اين كتاب منتسب به سعدي است و سعدي آن را نوشته؟

جهانگيري: من با چند سعدي شناس كه مي‌شناختم تماس گرفتم و ماجرا را گفتم. آنها گفتند چنين چيزي سابقه ندارد و در هيچ كتابي به اين كتاب اشاره نشده و به آن ارجاع داده نشده و اين قضيه برايشان باوركردني نبود. تا اينكه «آنجلو پير منتذه» سعدي‌شناس و استاد دانشگاه آلمان اين كتاب را ديد و تاييد كرد كه اين كتاب نوشته سعدي است و تاييد او باعث شد كه مسئولان نظام و شخصيت‌ها به ديدن اين كتاب بيايند.

*فارس: جز اين استاد آلماني از سعدي شناسان داخلي كسي هست كه انتساب اين كتاب را به سعدي تاييد كرده باشد؟

جهانگيري: از آن روزگاري كه من پيگير انتساب اين كتاب بودم سال‌ها مي‌گذرد. با خيلي‌ها صحبت كردم مثل مرحوم ايرج افشار و استاد سادات ناصري و همه اين افراد در جريان «خارستان» بودند.

** «خارستان» از كتابخانه سلطنتي فتحعلي شاه قاجار دزديده شده است

* فارس: اين افراد بالاخره صحت انتساب «خارستان» به سعدي را تاييد كردند؟

جهانگيري: دقيقا بحث همين است. چون هيچ مرجعي درباره اين كتاب وجود ندارد. البته تا آنجايي كه پيگيري‌هاي ما نشان مي‌دهد، اين كتاب از كتابخانه سلطنتي فتحعلي شاه قاجار سرقت شده و از آنجا به دست خانواده‌اي رسيده كه مدت‌ها آنجا بوده و سرانجام بعد از سال‌ها آنها كتاب را همراه با كاغذهاي باطله به يك كاغذ فروش مي‌فروشند و اين تنها ردپايي است كه از اين كتاب در تاريخ پيدا كرده‌ايم.

** مايل نبودم «خارستان» از كشور خارج شود

* فارس: پس هنوز هيچ اجماعي در داخل كشور درباره اين كتاب وجود ندارد؟

جهانگيري: همان طور كه گفتم سعدي‌شناس آلماني انتساب كتاب «خارستان» به سعدي را تاييد كرد و مي‌خواست به عنوان موضوع رساله به دانشجوهايش بدهد اما من مايل نبودم اين كتاب از ايران خارج شود. چون ما با اين كتاب كار داريم. مي‌خواهيم در آينده چاپ و منتشرش كنيم و به دست مردم خودمان برسانيم.

* فارس: در داخل كشور هيچ حركتي براي مشخص كردن تكليف «خارستان» انجام نشده است؟

جهانگيري: ما كميته‌اي تشكلي نداديم تا كتاب را به صورت علمي بررسي كنند اما زبان سعدي مشخص است و اين كتاب كاملا زبانش مشابه سعدي در گلستان است.

* فارس: محتواي «خارستان» چيست و به چه موضوعاتي پرداخته است؟

جهانگيري: اين كتاب 16 باب دارد كه هم شامل شعر مي‌شود و هم حكايت‌هايي با قالب نثر و محتواي اين كتاب هم نقد و انتقاد به وضعيت موجود و حاكمان وقت است.

* فارس: نگارش كتاب به چه زماني برمي‌گردد؟

جهانگيري: حدود 300 سال پيش. البته اين كتاب رونويسي شده است و جالب اينكه كسي كه كتاب را خطاطي كرده، وقتي به لغات سخت و نامانوس خورده آنها را در كتاب توضيح داده است.

* فارس: چه طور مي‌شود سعدي با آنهمه شهرت كتابي نوشته باشد و در اين همه سال هيچ اثري از اين كتاب نباشد حتي در هيچ كتابشناسي به آن اشاره نشده باشد؟

جهانگيري: جالب همين نكته است. من گمان مي‌كنم چون اين كتاب زبان تند و انتقادي دارد، سعدي از آشكار كردن آن در زمان حياتش امتناع كرده است و در طي اين سال‌ها كتاب مخفي و مستور مانده است. باب‌هاي اين كتاب به پادشاهان، حكومت‌ها، تربيت اجتماعي و پند و اندرز اختصاص دارد.

* فارس: زبان سعدي در گلستان به مدح حاكم زمان خودش باز است اما در بقيه موارد خيلي جاها زبان سرخي دارد و به نظر مي‌رسد نوشتن كتاب ديگري از طرف سعدي بي‌معني باشد؟

جهانگيري: زبان سعدي در گلستان و بوستان مثبت است و با ديد مثبت به اتفاقات نگاه مي‌كند ولي در «خارستان» زبان سعدي انتقادي است و اين موضوع كتابي متفاوت از «خارستان» مي‌سازد.

* فارس: برنامه‌اي براي انتشار كتاب و كار علمي روي «خارستان» داريد؟

جهانگيري: من اين روزها بسيار پر مشغله هستم و اگر فراغتي به دست آيد حتما به اين موضوع مي‌پردازم.

** سندي درباره شهر سمنگان در موزه كندلوس

* فارس: در موزه كندلوس آثار باستاني ديگر مرتبط با زبان و ادبيات فارسي وجود دارد؟

جهانگيري: در اين موزه اشياء منحصر به فردي وجود دارد. مثل صفحه‌هايي كه روي موم از مظفرالدين شاه و اميراتابك ضبط شده است يا ما سندي داريم مبني بر هويت تاريخي شهر سمنگان، همان جايي كه رستم و تهمينه با هم ازدواج كرده‌اند. اين در حالي است كه مي‌گويند شاهنامه افسانه است. طبق اسنادي كه در موزه سمنگان است، سمنگان شهري در جنوب درياي خزر بوده كه رستم به اين شهر مي‌آيد و با تهميه ازدواج مي‌كند.

کد خبر:85444 - فرهنگ